beylikdüzü escort istanbul escort ümraniye escort
Bugun...



KAYNAK SORUNU BAĞLAMINDA HADİS - SÜNNET MESELESİ

Bir kere, hemen peşinen söyleyelim ‘hadis’ ve ‘sünnet’ kavramları birbiriyle ilgili ve fakat ayrı kavramlardır. Ayrı hakikatlere tekabül etmektedirler.

facebook-paylas
Güncelleme: 03-06-2020 08:12:55 Tarih: 03-06-2020 07:56

KAYNAK SORUNU BAĞLAMINDA HADİS - SÜNNET MESELESİ

Mustafa Bozacı

  İktibasÇizgisi

 

 

KAYNAK SORUNU BAĞLAMINDA HADİS - SÜNNET MESELESİ

 

Tarihte İsrailoğullarının kendi vahiylerine yaptıkları beşeri ekleme ve eksiltmelerin, keyfi ve indi yorumların (Mişna ve Talmud) bir benzeri ‘hadis ve sünnet’ üzerinden bizim müktesebatımız üzerinde de gerçekleşmiştir.

 

 Bir kere, hemen peşinen söyleyelim ‘hadis’ ve ‘sünnet’ kavramları birbiriyle ilgili ve fakat ayrı kavramlardır. Ayrı hakikatlere tekabül etmektedirler. Meselenin en baştan kafa karışıklığına sebep olan tarafı bu iki kavramın aynı zannedilmesi, çoğu kez birbirinin yerine kullanılması ve birbiriyle karıştırılmasıdır.

‘Sünnet’ kavramı Kur’ani bir içeriğe sahip olmakla beraber konumuzla alakalı kullanımıyla Hz. Muhammed (as)’ın irtihalinden çok sonraları ortaya çıkmış, kavramsallaştırılmış bir niteliğe sahiptir. ‘Hadis’ konusu da keza O’nun devrinde yazımı yasaklanmış, kendi ifadeleriyle ‘…Benim adıma yalan uyduran cehennemdeki yerine hazırlansın..’ şeklindeki kat’i uyarıya konu olmuş, tedvin ve tasnifi çok sonraları gerçekleşmiş bir durumdur.

Bu piyasada çok ucuz bir şekilde ‘sünnetsiz/lik’ diye bir minareyi çalanların kılıfı ya da Demokles’in kılıcı gibi işlev gör(dürül)en keyfî ve kendilerince/kendilerinden menkul bir şablon oluşturulmuş, hadis kritiği ve eleştirisinin güya önüne geçilmiş ve dokunulmaz ve steril(!) bir alan oluşturulmuş, ‘kraldan çok kralcılık’ ihdas edilmiştir.

Tarihte İsrailoğullarının kendi vahiylerine yaptıkları beşeri ekleme ve eksiltmelerin, keyfi ve indi yorumların (Mişna ve Talmud) bir benzeri ‘hadis ve sünnet’ üzerinden bizim müktesebatımız üzerinde de gerçekleşmiştir. Rabbani Yahudilik’te Sözlü Tevrat, Yahudi din adamlarının yorumlarından ibaret olduğu halde, Yazılı Tevrat’tan daha üstün ve değerlidir. Hatta Sözlü Tevrat olmadan Yazılı Tevrat’ın bir değeri yoktur.

Sözlü Tevrat olmadan Yazılı Tevrat’ın alfabesi bile anlaşılamaz. Yazılı Tevrat’ın bütün emir ve yasakları, doğru olarak uygulanabilmek bakımından Sözlü Tevrat’a muhtaçtır.

Sözlü Tevrat olmazsa, Yazılı Tevrat “kapalı bir kitap” olarak kalacaktır.

Dolayısıyla herhangi bir Yahudi, Sözlü Tevrat’ı aşarak Yazılı Tevrat’la birebir muhatap olamaz.

“Sözlü Tevrat’taki herhangi bir hüküm Yazılı Tevrat’a aykırı bile olsa, Yahudi, Yazılı Tevrat’ı değil, Sözlü Tevrat’ı dikkate almak zorundadır.” Nasıl, aklınıza neler geliyor, nasıl bir kıyas yaptınız? Bu dezenformasyon halen de aynı kesiflikte sür(dürül)mekte değil midir?! Öyle bir duvar örülmüş ki, ‘sözlü kutsallık kılıfıyla’, hadis ve sünnet üzerinden, ‘Kur’an’ diyerek ve onunla dahi aşamazsınız! Burada aklı selime istisnadan bahsetmek, sahihini ayırmak, ‘elçinin örnekliği baş göz üstünedir’ demeye bilmem gerek var mı? Tam da bu noktada Hz. İsa’nın dilinden ‘Ey kulağı, kalbi sünnetsizler!’ ifadesini kullanmamı lütfen mazur görünüz! Şu örnekle mesele biraz daha iyi anlaşılır umarım: İbn Sa’d’ın Tabakat’ında (‘gelenek’ anlamında sözü olanlara daha da ithafla!); “Hadisler Ömer döneminde çoğalmıştı. Ömer halktan beraberlerinde bulunan hadis sayfalarını getirmelerini istedi. Getirdiler, sonra bunların yakılmasını emrederek, şunları söyledi; “Kitap ehli’nin Mişna’sı gibi müslümanların Mişna’sıdır bunlar.” 

Bu yorum ve tesbitlerin de ‘modern’ birer zoka olduğunu söylemek de aynı tuzağa farklı şekilde düşmek anlamına gelebilir, farklı bir tartışma açma ihtimali olsa da ‘gelen/ek’sel olanın tavına gelerek… Mesela; ‘Sünnet olmadan ümmet olmaz’ ifadesini ti’ye alıp meseleyi ‘hitan’a indirgemek yakışık almaz da, ifade zaten peşinen bir bölünmeyi, kategorizasyonu, ayrılığı, parçalanmayı, ümmeti sınırlamayı getirmiyor mu peşinen!

‘Hadis ve sünnet’ algısı ‘süpürüp alan ve süpürüp atan’ bir işlevle, handiyse Kur’an’a eş değer kılınan, Kur’an ayetlerini nesheden(!), dokunulmaz, eleştirilmez, bir de ‘gayri metluv’ denilerek kudsiyet şemsiyesine/zırhına büründürülen, kimilerince değerler skalasında en öne çıkarılan haliyle birçok değerin üstünü örtmüş, bir sürü çer-çöpün ithaline, bünyenin bağışıklığının sarsılmasına ve dezenfeksiyona, hijyen şartlarının ihlaline yol açmıştır.

‘Hadis; Hz Peygamber’in söylediği söylenen/rivayet edilen sözlerdir’ tanımlaması ve tarifi aslında, şöyle salim bir kafayla düşünülse ne kadar da işlevsel ve ‘ağyarını mani, efradını cami’ bir ifadedir. Lakin öküz altında buzağı arayanlar ve minareyi çalanlar, kendi foyaları ortaya çıkacak, sun’i makyajları akacak, maskeleri düşecek, kurdukları sömürme ve semirme düzenleri bozulacak, oyunları açığa çıkacak endişesiyle ‘uyanık kalmayı’ tercih ederek, tüm ihtimalleri hesaplayarak, hiçbir yorum ve fikriyata, delile, akli ve Kitabî yoruma imkan/aman vermeden yukarıda dediğimiz ‘sünnetsiz/lik’ iftirasını ve densizliğini işe koşmayı marifet bilmişler, bilmektedirler.

Kur’an’a gelince; ‘yorum’, ‘te’vil-tefsir’, ‘batıni-işari’ vs. denilerek, her yol mübah görülmüş, rüyalar delil sayılmış, ‘ilham’ denilerek çaktırmadan, arkasından dolanarak ‘vahiy’ imaları yapılmış, sözüm ona Kur’an övülüyormuş zehabı ve yanılsamasıyla ‘her harfinde, her satırında, her ayetinde sınırsız ve sonsuz anlam dünyası’ öngörülerek, vurgulanarak çıkar ‘vurgun’ ve çarkı işletilir olmuştur.

Aslında benzer nitelikte bir operasyon, mühendislik Kur’an konusunda ‘anlam’ üzerinden (Zira metnin sabitliği ve orijin ve ontolojisi pek hareket imkânı vermiyor bu ‘el çabukluğunu marifet bilenlere!), hadis ve sünnet konusunda da metin üzerinden (Bu yol, yani metne dayalı kurgu sonuç olarak mana üzerinden keyfiliğe de kapı aralamış olmaktadır!) sürdürülmüş ve yürütülmüştür. El’an da böyle olmakta; süründürme, sürükleme, sürü gibi güdüleme, yürütme (maddi manevi, her türden), uyutma, uyuşturma bu yolla devam etmektedir.

Şimdi ‘hadis’ olduğu kesin olan ve aklî ve naklî dayanakları bulunan bir durumda hangi müslüman ve mü’min şahsiyet geri durup alıcı ve algılarını kapatabilir ki?! Kaldı ki bu durumun bile ‘tevatür’ boyutuna ulaşmamış hallerde kişiye ‘çizgi/sınır/din dışına çıkmak’ sonucunu doğurmayacağı ulemanın tartışıp kitaplarına kaydettikleri bir husustur. Literatürdeki ‘mütevatir’ kaydı önemlidir. Yalan ihtimali bulunmayan toplulukların birbirine aktarımı, şahitlik olgusundaki ‘bir kişi, iki kişi’ kifayetleri düşünüldüğünde farkı fark et(tir)mek adına oldukça önemlidir. Kur’an’ın da tamamen bu yolla bizlere ulaşmış olması ve dahi ezberlenmesi hakikati onu tamamen farklı ve tartışmalardan (Mevcutlarına diyecek söz yok; bir deli kuyuya taş atar, kırk akıllı çıkaramaz, öküz altında buzağı aramak ancak tartışmacı, cahil ve zalim sıfatlı insan meşgalelerindendir maalesef ve de ağzı olan konuşur, yapacak bir şey yok!) beri bir mevkiye çıkartmaktadır. Lakin o ‘sünnetsizlik’ yaftası nasıl bir işlev görüyor bir düşünüp taşınalım! Hem suçlu, hem güçlü olma pozisyonları… Şurası kesin ki bu yaftanın her türlü tartışmaya açık boyutu ile beraber sahibini ilzam ettiğini, Hz. Peygamber’in siret ve sahih sünnetini görmezden gelip sadece söylem boyutuyla öne çıkartıp dururken, eylem/örneklik/mücadele ve mücahede boyutlarını neredeyse ters yüz edecek boyutta, içini boşaltıp şekle şemaile indirgeyerek, üstelik afra tafra ile satarak yağ gibi üste çıkmayı marifet bilmeleri anlaşılır gibi değildir. Aslında anlaşılır ‘bizim için’ de; bunu anlatıp aktarabilmek, ikna etmek, ortak bir kabule dönüştürebilmek deveye hendek atlatmaktan, çoktan daha çok zor, neredeyse imkânsız bir durumdur. Algılar dumura uğramıştır zira! 

Sözlerimizdeki ‘şiddet’ ve ‘keskin vurgular’ durumun nezaketinden, hatta vehametinden kaynaklanmaktadır. Atı ç/alan Üsküdar’ı geçmiş zira! Yoksa dediğimiz gibi, hayatın içinde nicelerinden söz rivayet edip aktarırken, dahası sahiplenirken nasıl olur da Hz. Muhammed (as)’e aidiyeti kesin olan bir söze kulak kapamamız, görmezden gelmemiz, onu dikkate almamamız söz konusu olabilir. Bu mümkün değil! Hele sünnete, Hz. Peygamber’in örnekliğine başvurmamak olası bir durum mudur? Burada ‘mealcilik’ akımının da paralel bir şekilde ‘sünnetsiz’ yaftasını kullanan asıl sünnetsizlerle aynileştikleri, tencere kapak misali örtüştükleri bir gerçektir. Sapla samanı ayırmak gerek!

‘Kur’an’ın da bir söz olduğu’ konusuna gelince, burada da sapla samanı ayırmamız gerekiyor. En azından orijin ve ontoloji hesaba katıldığında kıyasın fasitliği kendiliğinden ortaya çıkacaktır. Kur’an kendini (Allah’ın beyanıyla); ‘şeksiz ve şüphesiz’ olarak tavsif ederken ‘hadis’ (söylemi)için böyle bir teminat ve vurgu bilmiyoruz! (Şimdi onu da bulup çıkaranlar/çıkaracaklar, neyin peşinde olduklarını, neyin kafasını yaşadıklarını, ne pozisyona düştüklerini kendileri bir düşünsünler!) (Bir tefekkür ve mukayese verisi olarak 69/40-52. ayetlere bakılabilir.)

Peygambere iftira edip onu, iyi niyetle körü körüne de olsa savunmak peşi sıra bir sürü cürüfatın da girmesine kapı aralamak nice bir durumdur, itikaden ne yana düşer?! Bu arada Hz. Ali’nin ‘Hadis uyduranın öldürülmesi gerektiği..’ sözü (Bünyamin Erul, Sahabenin Sünnet anlayışı s.429) de dikkate alınmalı değil midir?

‘Kaynak sorunu’ başlıklı temmuz sayımızdaki yazımızın akabinde bu yazıyla birlikte ‘kurucu metin olarak Kur’an’ olgusunun ardından ‘kurucu örneklik olarak sünnet’ meselesi ve sünnetin bir tezahürü ve ifadesi olan ‘hadis’ konusu ‘dine rağmen değil, dine dair’, ‘hüküm koyan değil, hükmü belirginleştiren, izahına katkı sunan, örnekliğini gösteren, nasıllığını içeren’ tali ve ikincil pozisyondadır.

Kur’an ‘ne ve niçin’ ile ilgili üst ve genel çerçeveyi çizer, belirlerken, hadis ve daha ziyade sünnet ‘nasıl’ olgusunu içermektedir desek, kısmen kendi hilafımıza da olsa bir gerçekliğe işaret etmiş olabilir (zira Kur’an nasıl, ne kadar, ne zaman vs. ile ilgili ana ilkeleri de va’zetmekte, şeriat kılmaktadır) ve bu noktadan hareketle ortak bir anlam dünyasına varabiliriz. Hadis ve sünnet teferruatı, Şekil A’yı ve uygulamayı, ayrıntıları, O’na (dine) dair olanı kapsamaktadır. Resuller şari değildirler! Onlara tabi olmayı ve itaati Allah’tan yalıtarak, bizatihi ve istisnasız olarak anlayıp kurgulayamazsınız! Yoksa dine (fıkhi çerçeve) dair olarak ulemayı/müctehidleri, hatta mahalle imamını dikkate almakta bir beis olmasa gerektir. Aksi halde dinin aslına dair, hüküm ve emirlerine dair, helal haramına rağmen, bu dikkate alış sıkıntı doğuracak, çizginin aşılması, aşındırılması anlamına gelecektir -ki Allah muhafaza!- Kur’ani sakındırmalar ve uyarılar bu konuda oldukça açık ve nettir! Kıyası kabil değildir! Hiçbir merci ve söz bunu aşmaya da, etrafından dolanmaya da ne hak sahibi olabilir, ne de had!

Yoksa ‘kitaba uymuş’ –ki ondan sorguya çekileceğiz; zira risalet de onda mündemiç ve ondan mütevellidir- değil, ‘kitabına uydurmuş’ olmak söz konusu olacaktır.

Mustafa Bozacı / İktibasÇizgisi

 

Kaynak:https://www.dinihaber.com/hadisler/kaynak-sorunu-baglaminda-hadis-sunnet-meselesi-h146401.html







Etiketler :

FACEBOOK YORUM
Yorum

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER DİNDE TARTIŞILAN KONULAR Haberleri

YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Trabzonspor 26 15 3 8 59 28 53 +31
2 Başakşehir FK 26 15 3 8 50 25 53 +25
3 Galatasaray 26 14 4 8 44 20 50 +24
4 Sivasspor 26 14 5 7 47 29 49 +18
5 Beşiktaş 26 13 8 5 40 32 44 +8
6 Alanyaspor 26 12 7 7 44 25 43 +19
7 Fenerbahçe 26 11 8 7 46 34 40 +12
8 Göztepe 26 10 9 7 31 30 37 +1
9 Gaziantep FK 26 8 10 8 36 41 32 -5
10 Denizlispor 26 8 11 7 26 34 31 -8
11 Antalyaspor 26 7 10 9 29 43 30 -14
12 Gençlerbirliği 26 7 12 7 33 44 28 -11
13 Kasımpaşa 26 7 14 5 38 50 26 -12
14 Konyaspor 26 5 10 11 21 33 26 -12
15 Yeni Malatyaspor 26 6 13 7 38 40 25 -2
16 Çaykur Rizespor 26 7 15 4 26 44 25 -18
17 MKE Ankaragücü 26 5 13 8 23 45 23 -22
18 Kayserispor 26 5 14 7 28 62 22 -34
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 28 15 5 8 38 23 53 +15
2 BB Erzurumspor 28 13 7 8 30 22 47 +8
3 Bursaspor 28 14 7 7 43 35 46 +8
4 Adana Demirspor 28 12 7 9 55 35 45 +20
5 Akhisarspor 28 12 7 9 36 31 45 +5
6 Fatih Karagümrük 28 11 7 10 40 34 43 +6
7 Altay 28 11 7 10 36 30 43 +6
8 Ümraniyespor 28 11 10 7 39 39 40 0
9 Giresunspor 27 10 9 8 30 33 38 -3
10 Keçiörengücü 28 8 9 11 21 22 35 -1
11 Balıkesirspor 28 8 9 11 30 33 35 -3
12 Menemenspor 28 9 11 8 32 38 35 -6
13 İstanbulspor 27 7 8 12 38 34 33 +4
14 Altınordu 28 7 11 10 32 39 31 -7
15 Boluspor 28 4 11 13 24 36 25 -12
16 Osmanlıspor FK 28 6 13 9 32 42 24 -10
17 Adanaspor 28 3 14 11 26 42 20 -16
18 Eskişehirspor 28 7 16 5 32 46 17 -14
Takım O G M B A Y P AV
1 Samsunspor 28 23 1 4 64 11 73 +53
2 Manisa FK 28 19 3 6 79 31 63 +48
3 Hekimoğlu Trabzon 28 17 7 4 51 34 55 +17
4 Sancaktepe FK 28 16 8 4 51 23 52 +28
5 İnegölspor 28 13 9 6 41 30 45 +11
6 Afjet Afyonspor 28 13 11 4 47 30 43 +17
7 Tarsus İdman Yurdu 28 14 13 1 45 39 43 +6
8 Pendikspor 28 11 10 7 40 39 40 +1
9 Sarıyer 28 11 10 7 34 33 40 +1
10 Zonguldak Kömürspor 28 9 10 9 35 37 36 -2
11 Çorum FK 28 11 14 3 36 42 36 -6
12 Hacettepe Spor 28 11 15 2 37 48 35 -11
13 1922 Konyaspor 28 9 13 6 38 45 33 -7
14 Kırklarelispor 28 8 11 9 25 41 33 -16
15 Başkent Akademi FK 28 9 15 4 37 41 31 -4
16 Amed Sportif 28 7 14 7 28 46 28 -18
17 Gümüşhanespor 28 7 17 4 31 57 25 -26
18 Şanlıurfaspor 28 0 27 1 10 102 14 -92
Takım O G M B A Y P AV
1 Serik Belediyespor 28 16 5 7 49 24 55 +25
2 24Erzincanspor 28 14 4 10 47 22 52 +25
3 68 Aksaray Belediyespor 28 14 6 8 43 27 50 +16
4 1928 Bucaspor 28 14 7 7 47 34 49 +13
5 Artvin Hopaspor 28 12 5 11 38 21 47 +17
6 Düzcespor 28 12 6 10 32 18 46 +14
7 Karaköprü Belediyespor 28 10 6 12 25 22 42 +3
8 Çatalcaspor 28 9 5 14 39 28 41 +11
9 Silivrispor 28 8 6 14 37 31 38 +6
10 Sultanbeyli Bld. 28 9 8 11 33 27 38 +6
11 Kızılcabölükspor 28 8 8 12 39 37 36 +2
12 Yomraspor 28 9 10 9 28 30 36 -2
13 52 Orduspor FK 28 7 7 14 21 20 35 +1
14 Çankaya FK 28 9 12 7 33 37 34 -4
15 Şile Yıldızspor 28 6 11 11 23 30 29 -7
16 Erzin Spor Kulübü 28 6 12 10 27 34 28 -7
17 Tokatspor 28 1 23 4 16 66 7 -50
18 Manisaspor 28 1 24 3 16 85 0 -69
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 03/05/2020 Antalyaspor vs Alanyaspor
 03/05/2020 Denizlispor vs Trabzonspor
 03/05/2020 Fenerbahçe vs Sivasspor
 03/05/2020 Göztepe vs Gençlerbirliği
 03/05/2020 Kasımpaşa vs Çaykur Rizespor
 03/05/2020 Kayserispor vs Gaziantep FK
 03/05/2020 Konyaspor vs Başakşehir FK
 03/05/2020 MKE Ankaragücü vs Galatasaray
 03/05/2020 Yeni Malatyaspor vs Beşiktaş
 12/04/2020 Başakşehir FK - Galatasaray Galatasaray ligdeki son 10 maçında hiç kaybetmedi  Galatasaray yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 16/03/2020 Eskişehirspor 1 - 4 Adana Demirspor
 16/03/2020 Altınordu 1 - 1 Balıkesirspor
 15/03/2020 Osmanlıspor FK 1 - 1 Giresunspor
 15/03/2020 Akhisarspor 0 - 0 BB Erzurumspor
 15/03/2020 Adanaspor 1 - 1 Keçiörengücü
 15/03/2020 Menemenspor 2 - 2 İstanbulspor
 15/03/2020 Hatayspor 2 - 0 Ümraniyespor
 14/03/2020 Bursaspor 1 - 1 Boluspor
 14/03/2020 Fatih Karagümrük 2 - 2 Altay
 12/04/2020 Ümraniyespor - Eskişehirspor Eskişehirspor ligdeki son 7 maçında hiç kazanamadı  Ümraniyespor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 22/03/2020 Elazığspor 0 - 0 Ankara Demirspor
 18/03/2020 Van Spor 2 - 1 Ergene Velimeşe
 15/03/2020 Bodrumspor 0 - 1 Bandırmaspor
 15/03/2020 Kardemir Karabükspor 0 - 1 Niğde Anadolu FK
 15/03/2020 Ergene Velimeşe 0 - 3 Tuzlaspor
 15/03/2020 Van Spor 0 - 1 Sakaryaspor
 15/03/2020 Sivas Belediyespor 0 - 3 Kastamonuspor
 15/03/2020 Kahramanmaraşspor 0 - 1 Kırşehir Belediyespor
 15/03/2020 Uşak Spor 3 - 0 Elazığspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/03/2020 Artvin Hopaspor 0 - 1 Sultanbeyli Bld.
 18/03/2020 Yomraspor 1 - 0 Serik Belediyespor
 15/03/2020 Kızılcabölükspor 1 - 0 Erzin Spor
 15/03/2020 Manisaspor 0 - 4 68 Aksaray Belediyespor
 15/03/2020 Serik Belediyespor 0 - 0 Düzcespor
 15/03/2020 Sultanbeyli Bld. 2 - 2 Silivrispor
 15/03/2020 Çatalcaspor 1 - 1 24Erzincanspor
 15/03/2020 Tokatspor 1 - 2 1928 Bucaspor
 15/03/2020 Artvin Hopaspor 2 - 1 Çankaya FK
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
HABER ARŞİVİ
GAZETEMİZ

Web sitemize nasıl ulaştınız?


NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
YUKARI YUKARI